Con thấy phép trừ có nhớ khó — cách giúp con hiểu nhẹ nhàng
Nhìn con loay hoay mãi với phép tính, xòe hết mười ngón tay rồi lại quên trừ phần nhớ ở hàng chục, nhiều bố mẹ không khỏi sốt ruột và thở dài. Thực ra, phép trừ có nhớ là một bước nhảy vọt về tư duy trừu tượng đối với trẻ tiểu học. Khi hiểu đúng rào cản con đang gặp, bố mẹ sẽ tìm thấy cách gỡ rối cho con thật dịu dàng và hiệu quả.
Vì sao con lại như vậy?
- Khái niệm mượn và trả mang tính trừu tượng cao. Với phép trừ không nhớ, con chỉ cần đếm bớt que tính trực quan là xong. Nhưng khi gặp phép trừ có nhớ, con phải thực hiện đồng thời nhiều thao tác trong đầu: nhận diện số nhỏ hơn, mượn 1 chục sang hàng đơn vị rồi nhớ bớt 1 ở hàng chục, khiến trí nhớ làm việc của con bị quá tải.
- Con chưa nắm thật vững cấu tạo số theo hàng. Nhiều bé học thuộc vẹt các bước làm toán mà chưa thực sự hình dung được số 32 gồm 3 chục và 2 đơn vị. Khi cần "tách" 1 chục thành 10 đơn vị lẻ để trừ, con cảm thấy lúng túng vì các con số dường như đang biến đổi một cách khó hiểu.
- Tâm lý căng thẳng khiến con dễ quên bước. Nỗi sợ làm sai cùng ánh mắt trông đợi của người lớn dễ làm con luống cuống. Khi con dồn hết sức tập trung để tính đúng hàng đơn vị, con thường kiệt sức và vô tình quên mất bước quan trọng tiếp theo là bớt đi 1 ở hàng chục.
💛 Con chưa làm được không phải lỗi của con — thường chỉ là con chưa tới nhịp hoặc bài chưa vừa sức. Đồng hành nhẹ nhàng, con sẽ tiến bộ.
Bố mẹ có thể làm gì?
- Trực quan hóa phép tính bằng đồ vật quen thuộc. Bố mẹ hãy dùng các bó que tính (buộc 10 que thành 1 bó) hoặc các viên kẹo để chơi cùng con. Khi làm phép tính 23 - 5, hãy hỏi con túi lẻ có 3 cái thì chia 5 cái thế nào; để con tự tay tháo dây chun ở bó 10 cái gộp vào, con sẽ hiểu bản chất việc "mượn 1 chục" rất tự nhiên.
- Cùng con rèn luyện kỹ năng tách và gộp số trong phạm vi 10. Trước khi làm bài toán lớn, bố mẹ hãy chơi đố nhanh các cặp số cộng lại bằng 10 hoặc tách một số thành các phần nhỏ hơn (như 7 gồm 3 và 4). Phản xạ linh hoạt với các số nhỏ giúp con tính nhẩm phần mượn nhanh hơn mà không bị rối trí.
- Tập cho con thói quen đánh dấu điểm nhớ nhỏ. Vì trí nhớ của trẻ nhỏ còn hạn chế, bố mẹ hãy khuyến khích con chấm một dấu chấm nhẹ hoặc ghi số nhớ thật nhỏ ngay trên đầu hàng chục. Điểm tựa thị giác đơn giản này sẽ giúp con không bao giờ quên bớt đi ở bước cuối cùng.
- Khen ngợi từng thao tác con làm đúng thay vì chỉ nhìn kết quả. Nếu con nhớ mượn nhưng tính nhẩm hàng đơn vị hơi lệch, mẹ hãy khen: "Mẹ thấy con nhớ mượn 1 chục rất đúng chỗ rồi đấy!". Sự ghi nhận kịp thời tiếp thêm sự tự tin để con vui vẻ tính lại mà không nản lòng.
Đố vui cùng gấu Bông: Khám phá phép trừ có nhớ
Gấu Bông rủ bạn nhỏ tham gia 5 câu đố vui nho nhỏ để xem ai là nhà thám hiểm toán học thông thái nhất nhé!
Dấu hiệu con cần hỗ trợ thêm
Mỗi bạn nhỏ đều có tốc độ tiếp nhận tư duy số học khác nhau, có bé cần vài ngày nhưng cũng có bé cần cả tháng để thành thạo. Bố mẹ chỉ cần nhẹ nhàng để ý xem con có đang cảm thấy sợ hãi hay chán nản mỗi khi nhìn thấy con số không; nếu thấy con quá mệt, hãy tạm gác bài vở lại để cùng con thư giãn, lắng nghe và tiếp thêm động lực cho con nhé.
🏠 Hoạt động cùng con ở nhà
Trò chơi "Tiệm tạp hóa của gấu Bông": Chuẩn bị các túi hạt cúc hoặc kẹo (mỗi túi đựng 10 món) và một ít hạt rời. Bố mẹ đóng vai khách hàng đến mua số lượng lẻ lớn hơn số hạt rời con đang có (ví dụ con có 2 túi và 4 hạt rời, mẹ muốn mua 7 hạt). Hãy để con tự tìm giải pháp mở một túi hạt ra để gom đủ số lượng bán cho mẹ!
HỌC VUI NHÍ là công cụ hỗ trợ học tập, đồng hành cùng bố mẹ và thầy cô — không thay thế giáo dục chính quy, không cam kết kết quả. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn.